Gemiddeld worden er in Nederland 300 mensen per week getroffen door een hartstilstand. Om de kans op overleven zo groot mogelijk te maken, is het belangrijk dat er zo snel mogelijk gestart wordt met reanimeren. Ook moet direct een ambulance gebeld worden. Het geven van hartmassage is van groot belang bij een reanimatie. Zo wordt namelijk bloed, dat zuurstof bevat, het lichaam doorgepompt. Als de hersenen geen zuurstof krijgen, ontstaat schade aan de hersenen en wordt de kans op overleven en herstel kleiner.

Als de meldkamer ambulance (MKA) een melding krijgt van een reanimatie, worden direct twee ambulances naar het adres gestuurd. Zodra de ambulance ter plaatse is, neemt het ambulancepersoneel het reanimeren over. De specialistische reanimatie door ambulancehulpverleners bestaat naast het overnemen van de hartmassage onder meer uit het inbrengen van een beademingsbuis in de luchtpijp (intuberen), het toedienen van zuurstof en medicijnen, defibrilleren en het inbrengen van een infuus. Om de hartmassage zo goed mogelijk uit te voeren, is de Ambulancedienst Kennemerland op 10 april een proef gestart met een speciale pomp die hartmassage uitvoert: de LUCAS®.

De LUCAS is een apparaat, dat borstcompressies geeft. Het bestaat uit twee onderdelen: een plaat welke onder de patiënt geschoven wordt, en een opzetstuk. Dit opzetstuk wordt aan de plaat bevestigd, waarna de pomp wordt afgesteld. De LUCAS wordt aangedreven door perslucht, dat aan het apparaat wordt aangesloten. De armen van de patiënt worden na het starten van de reanimatie aan de LUCAS bevestigd. Ook wordt het hoofd ondersteund, zodat de patiënt op de brancard getild kan worden. Terwijl de LUCAS de hartmassage uitvoert, heeft het ambulancepersoneel de handen vrij om verdere handelingen te verrichten met als doel de herstelkans van de patiënt zo groot mogelijk te maken.

De ambulancedienst Kennemerland heeft ervoor gekozen een proef met dit apparaat te starten, na positieve resultaten uit een onderzoek van de Zweedse fabrikant en ervaringen van een andere ambulancedienst. Hoewel de proef net gestart is, zijn de verwachtingen positief. De LUCAS geeft namelijk bij iedere compressie exact de goede druk. Ook de frequentie van 100 compressies per minuut wordt precies goed uitgevoerd. Hierdoor wordt een goede bloeddruk verkregen en het zuurstoftransport op gang gebracht. De verwachtingen zijn dat de LUCAS het herstellen na een reanimatie aanzienlijk verbetert, omdat de zuurstofvoorziening van de hersenen beter is dan bij handmatig reanimeren. Bij handmatig reanimeren kan de druk die de hulpverlener geeft te hard of te zacht zijn, of de interval kan te snel of te langzaam zijn. Ook hoeft er niet meer gewisseld te worden, de LUCAS wordt immers niet moe.  Wel zou bij de LUCAS het risico kunnen bestaan dat magere mensen of mensen met broze botten meer ribben breken dan bij handmatige hartmassage.

In Kennemerland zijn vier ambulances uitgerust met een LUCAS: twee in Haarlem, een op post Velsen en een in Heemskerk. De perslucht van twee ambulances in voldoende om een uur te kunnen reanimeren met de LUCAS. Meestal is dan het ziekenhuis wel bereikt. Mocht de hoeveelheid perslucht nog niet voldoende zijn of is er slechts één ambulance met een LUCAS beschikbaar, dan wordt de brandweer ter assistentie gevraagd. Ook wanneer een reanimatiepatiënt zich op een hogere etage bevindt en er geen lift is, wordt er een beroep gedaan op de brandweer. Met een autoladder wordt de patiënt dan via een raam of balkon naar beneden gehesen. Dit is omdat er met de  LUCAS letsel aan de patiënt aangebracht wordt bij een helling van meer dan 45 graden.

De verwachtingen van de LUCAS zijn dus positief. Als de proef slaagt, worden zeer waarschijnlijk alle ambulances in de regio uitgerust met een LUCAS. Maar ondanks de verbeteringen van de apparatuur is de overlevingskans bij een hartstilstand nog altijd erg klein. De kans op overleven is nog altijd het grootst, als zo snel mogelijk met reanimeren wordt gestart. De Ambulancedienst Kennemerland wil dan ook dat zoveel mogelijk mensen een reanimatiecursus volgen, zodat iedereen weet wat hij of zij moet doen als iemand een hartstilstand krijgt. Reanimeren is niet moeilijk, eigenlijk zou iedereen vanaf een jaar of 13 al kunnen reanimeren.

Meer weten?

Als u meer wilt weten over de LUCAS®, kunt u kijken op de Engelstalige website Lucas-cpr.com. Voor meer informatie over reanimatiecursussen en de dichtstbijzijnde locatie kunt u kijken op de website reanimatiepartner.nl van de Nederlandse Hartstichting.

Klik op het logo voor een filmpje met een uitgebreide demonstratie van de LUCAS (9 minuten, in het Engels)

Foto's Niels Folkers (laatste: Lucas-cpr.com)